جهت ثبت سوال بر روی آیکون کلیک نمایید.
پرسش و پاسخ » test » محمد یزدانی
سوال كننده: محمد یزدانی
تاریخ: پنجشنبه 25 اردیبهشت 1391
متن سؤال: چرا از بردن نام مستقیم امام زمان نهی شده است؟
پاسخ: در اینکه آن حضرت را با کنیه یا یکی از القاب شریفش مانند: حجت، قائم، مهدی، صاحب الزمان و غیره، یاد کنیم، شک و تردیدی در جواز آن نیست. لیکن در اینکه آیا می توان به نام اصلی حضرت، یعنی «م.ح.م.د» تصریح کرد یا نه، در بین علمای شیعه اختلاف نظر است.
و اما تحقیق سخن در این باره این است که یاد نمودن نام شریف معهود آن حضرت بر چند گونه متصور می شود:


1- یاد کردن آن در کتابها، که در جایز بودنش تردید نیست، زیرا دلایل منع شامل آن نمی شود، و نیز شیوه علمای صالح و عامل از زمان کلینی تا کنون بر این بوده که نام آن حضرت را در کتابهای خود ذکر کرده اند، بدون اینکه کسی بر آنان اعتراض نماید.
.
.
2- یاد کردن نام آن حضرت با اشاره و کنایه، مانند اینکه گفته شود: اسم او، اسم رسول خدا (ص) است، و کنیه‏اش، کنیه آن حضرت می باشد. و این نیز جایز است، به همان دلایلی که در گونه اول گذشت. به اضافه روایات متعددی از طرق شیعه و سنی از پیغمبر اسلام (ص) که در آنها تصریح فرموده است:

«مهدی از فرزندان من است. نام او نام من و کنیه اش کنیه من می باشد.» [1] .
.
لازم به ذکر است که جایز بودن در این دو مورد مذکور به غیر حال ترس اختصاص دارد، زیرا ترس، از جمله عناوین عارضی است که مایه حرام شدن هر جایزی می گردد.
.
.
3- یاد کردن آن حضرت در دعا و مناجات که ظاهرا در این مورد نیز جایز است.
.
.
4- یاد کردن آن حضرت در مجامع و غیره به طور سری و به عنوان درد دل، که در این صورت نیز جایز است، زیرا دلایل منع از این قسم منصرف است، پس اصل جواز و دلایل جواز بدون معارض باقی می مانند. ضمن اینکه در روایت نبوی آمده:
.
«اوست کسی که نامش به طور آشکارا پیش از قیامش نبرد مگر کافر به او.» [2] .
.
.
5- یاد کردن این اسم شریف در مواقع ترس، مانند: محافل و مجالس دشمنان دین که تقیه با آنان واجب است، و در حرمت این نوع هیچ اختلافی وجود ندارد چنانکه در روایات متعددی بر این حرمت تصریح شده است.
.
.
6- یاد کردن نام آن حضرت در مجالس و مجامعی که ترس و تقیه ای در آنها نباشد. این مورد است که معرکه آرا و جای بحث و گفتگو است. بعضی گویند: اخبار گوناگونی در دست است که دلالت بر حرمت این نوع دارد.
.
.
از جمله روایات، این است که امام هادی (ع) فرمود: «جانشین بعد از من پسرم حسن است، پس چگونه خواهید بود در جانشین پس از جانشین؟
.
راوی می گوید: عرض کردم: خداوند مرا فدای شما گرداند، چرا؟
.
فرمود: زیرا که شما شخص او را نمی بینید و بردن نامش برای شما روا نیست. گفتم: پس چگونه او را یاد کنیم؟
.
فرمود: بگویید حجت آل محمد (ص).» [3] .
و نیز در توقیع شریف آن حضرت است که: «ملعون است ملعون است کسی که در محفلی از مردم اسم مرا ببرد...» [4] .
.
و عده ای گویند: منظور از حرمت نام بردن اسم صریح امام، در مورد تقیه است. زیرا روایاتی داریم که به جهت جایز دانستن ذکر نام آن امام، در مقابل روایات حرمت قرار دارند، و تنها راه جمع بین روایات حرمت و جواز همین است. و دلایل دیگری هم می آورند که منطقی می نماید.
.
در این رابطه عالم بزرگ تشیع، علی بن عیسی اربلی گوید:
.
فتوای من این است که منع تلفظ به نام مهدی (عج) از روی تقیه بوده است، ولی اکنون اشکال ندارد. [5]

همان گونه که محدث کبیر شیخ حر عاملی در وسایل الشیعه اختیار کرده است.
.
.
پس با آنچه گذشت می توان گفت: ذکر نام شریف حضرت مهدی (ع) که عبارت از امام محمد فرزند امام حسن عسکری علیهما السلام می باشد، در امثال زمان ما که تقیه لازم نیست، جایز است. [6] .




ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) کمال الدین و تمام النعمه ، ص 286
(2) مستدرک الوسائل ، ج2 ، ص380
(3) اصول کافی ، ج1 ، ص 328
(4) بحار الانوار ، ج53، ص184
(5) کشف الغمه ، ج2، ص520
(6) برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به « القواعد الفقهیه » ،ج3، ص124